>

Blikvangers

Het ontstaan van het grote marktplein hangt samen met de stichting van Rupelmonde door de Graaf van Vlaanderen in het midden van de 12de eeuw n.C.
Aangezien Rupelmonde toen marktrechten kreeg, was er een grote open ruimte binnenin de "poorte" noodzakelijk om de wekelijkse markt (toen op donderdag) en de jaarmarkten (Hemelvaartdag en Sint-Denijs) te laten plaatsvinden. Alle inwoners van het Land van Waas waren verplicht eerst hun waren op de markt van Rupelmonde aan te bieden, vooraleer ze ermee naar andere markten mochten trekken. Het moet er in de Middeleeuwen dus druk aan toe zijn gegaan!

De Eiermarkt aan de noordzijde van de kerk herinnert nog aan de standplaats van de zuivelverkopers (hier start ook de wandelroute Langs Vlaamse Wegen Rupelmonde.)

De vismarkt was gelegen waar nu het toeristisch kantoor staat.

Op de 17de-eeuwse gravure van Sanderus (1641) zie je dat het marktplein beplant was met bomen. (foto hierboven)

[ Onze-Lieve-Vrouwekerk ]
[ Gerardus Mercator ]
[ oud gemeentehuis ]
[ andere gebouwen ]

Onze-Lieve-Vrouwekerk

Hoewel vaak gesteld wordt dat de kerk teruggaat op een kapel uit de 8^ste eeuw, zijn hiervoor geen sluitende bewijzen te vinden. Het was wellicht de Graaf van Vlaanderen die bij de stichting van de “poorte” Rupelmonde een Romaanse kruisvormige kerk liet bouwen. In 1453 door oorlog zwaar beschadigd, wordt de kerk in gotische stijl herbouwd. Op 10 augustus 1603 teistert een onweer de toren zo erg dat hij, na voorlopige herstellingen door Rombaut Van Der Sande 1661, heropgebouwd moet worden. De gotische kerk krijgt dan een barokke achtkantige toren naar een ontwerp van ingenieur P.P. Merckx uit Brussel. Het gebouw wordt in 1757-58 door de huidige monumentale kerk vervangen.

In het glasraam boven de toegangspoort ziet met Sint-Michaël, één van de patroonheiligen van Rupelmonde. In de cartouche staat de tekst “eCCLesta Deo et Marlea renoVata”.

Het chronogram geeft de bouwdatum aan 1757. Daar boven prijkt het wapenschild van Maximiliaan Van Der Noot, de bisschop van Gent die de vernieuwde kerk inhuldigde.

Aan de zuidkant hangt een zonnewijzer en aan de zijbeuk ziet men eveneens een chronogram. Dit laatste duidt het bouwjaar aan 1758 en wordt aan de noordkant  herhaald. In 1962 richtte men een zijkapel in als typische schipperskapel.

Het interieur is royaal gedecoreerd met beelden van onder andere Nicolaas Montoisi. De Onze-Lieve-Vrouwekerk bezit daarnaast een beeld van Maria-de-Nood-Gods uit 1649, waarvoor Jan Frans Nijs in 1749 een zilveren troon ontwierp.
Achteraan in de kerk bevindt zich een merkwaardig schilderij: “Bezoek van Maria aan haar nicht Elisabeth”. Het is een kopie naar een werk van Jacob Jordaens, die het originele doek voor deze kerk schilderde. Dit werd in 1794 door de Fransen gestolen en overgebracht naar het Museum voor Schone Kunsten in Lyon.

Achter de kerk en rechtover de Calvarieberg,  aan de linkerzijde staat het Gildenhuis. Het oorspronkelijke gebouw dat ontworpen was door bouwkundige B. Van Severen uit Dendermonde en ingehuldigd in 1930, werd in 1944 door een V-bom vernield. De patronaatzaal van het Gildenhuis in neotraditionele stijl is in 1879 gebouwd in opdracht van pastoor E.H. Stanislas Martens.

Klik hier voor een impressie van de restauratie van de torenspits.

Gerardus Mercator

Centraal op het marktplein staat het standbeeld van Rupelmondes beroemdste burger: Gerardus Mercator.

Het beeld werd ontworpen door Frans Van  Havermaet uit Sint-Niklaas, op verzoek van de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land Van Waas en werd in 1871 op een neogotische arduinen sokkel geplaatst. Op de voet zijn de meridiaan en de coördinaten van het standbeeld aangebracht. Het Mercatorplein wordt echter vooral beheerst door de prestigieuze Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Oud gemeentehuis

Het neoclassicistische gemeentehuis uit 1820 werd in 1961 vervangen door het huidige oud-gemeentehuis. Het ontwerp kwam van architect A. De Roeck en verbouwd door de gebroeders Foubert uit Kruibeke.

Andere gebouwen

Het postgebouw naast het oud gemeentehuis op het Mercatorplein, is opgetrokken in neotraditionele stijl in 1909 en ontworpen door architect Jules Mees uit Rupelmonde.

In de rechterhoek van het plein staat een huis met dakkapel uit de 18^e eeuw. Vele gebouwen op het marktplein gaan in de kern terug op voorlopers uit het einde van de 16^de-begin 17^de eeuw of zelfs vroeger. Vaak vindt men hiervan nog resten van terug in de scheidingsmuren en kelders.