Onderzoek naar vervuiling rond Umicore site Hoboken

Gepubliceerd op donderdag 23 nov 2023 om 15:44
Sinds het najaar 2022 loopt er een studie naar de blootstelling aan metalen bij de omwonenden rond de Umicore site in Hoboken. Dit gebeurt via een humaan-biomonitoringsonderzoek bij 200 jongeren van 14-15 jaar. Ook kippeneieren worden nu onderzocht binnen de zone van 3 km.

Waarom doen we dit onderzoek?

Uit eerdere milieu- en bloedonderzoeken blijkt dat de omgeving van de Umicore fabriek in Hoboken vervuild is met lood en andere zware metalen. De Vlaamse overheid wil meer informatie om gepaste maatregelen te kunnen nemen. Het doel van de studie is om na te gaan in welke mate bewoners in de omgeving zijn blootgesteld aan zware metalen en roet, op welke manier de blootstelling gebeurt, en hoe dit de gezondheid beïnvloedt.

Onderzoeksgebied

Op onderstaande kaart staan de 4 verschillende zones van het onderzoeksgebied afgetekend. Het grondgebied Kruibeke valt deels in zone 4 waarbij het concreet gaat om straten in volgende gebieden:

  • Kruibeke-Polder Oost en Zuid
  • Moortelstraat-Bazelstraat
  • Kruibeke-Dorp
  • Oude en Nieuwe Wijk

Onderzoeken

1. Humane biomonitoring bij jongeren

Humane biomonitoring (HBM) betekent ‘meten in de mens’. De studie loopt bij 200 jongeren uit Hoboken, Hemiksem of Kruibeke die wonen binnen een straal van 3 km rond de Umicore site en die persoonlijk werden aangeschreven. In het schooljaar 2022-2023 zijn dit jongeren geboren in 2008; in het schooljaar 2023-2024 zijn dit jongeren geboren in 2009. De doelgroep van jongeren is uitermate geschikt omdat puberteit een gevoelige periode is, omdat jongeren de lokale blootstelling goed weerspiegelen (geen historische blootstelling) en omdat er nog geen vertekening is omwille van arbeidsblootstelling. Er dienden zich voor onze gemeente voldoende deelnemers aan. 

In hun bloed of urine worden metalen (lood, cadmium en arseen) en roetdeeltjes gemeten. Een vergelijking met meetresultaten uit algemeen Vlaanderen en met toetsingswaarden zal ons meer leren over de ernst van de blootstelling. De resultaten worden op groepsniveau in verband gebracht met gezondheidsparameters, o.a. bloeddruk, schildklierhormonen, nierfunctie, merkers voor DNA-schade, gedrag, longfunctie, enz… De resultaten van de HBM zeggen iets over de mate en de manier waarop omwonenden worden blootgesteld en over het gezondheidsrisico. Deze informatie zal vervolgens dienen om toekomstig omgevings- en gezondheidsbeleid voor de regio te ontwikkelen. Ook voor Umicore zal dit uitgebreide milieu-gezondheidsonderzoek meer wetenschappelijke informatie en inzichten verschaffen over de aanwezigheid van haar industriële activiteit in de omgeving.

2. Onderzoek van eieren

Het onderzoeksteam is nog op zoek naar mensen die vier eieren van hun eigen kippen willen laten testen op zware metalen. Je hoeft hiervoor geen deelnemer te zijn van het biomonitoringsonderzoek, maar enkel in het onderzoeksgebied (zone 4) te wonen.

Heb jij kippen en ben je geïnteresseerd om deel te nemen aan dit onderdeel van de studie? Laat ons dan zeker iets weten via pih.gezondheidmilieu@provincieantwerpen.be. Dit kan nog tot eind 2023. Vervolgens controleert het onderzoeksteam of je in het onderzoeksgebied woont en contacteren zij je voor verdere afspraken.

3. Aanvullende lokale onderzoeken 

Aanvullend op de studies vanuit de Vlaamse overheid, heeft Kruibeke ook bijkomende onderzoeken opgestart: 

  • Luchtmetingen: metingen van zware metalen (lood, cadmium, arseen) in het depositostof binnen (10 indoor) en buiten (2 outdoor); 
  • Bodemstalen: de laatste bodemstalen dateren van 2014, er worden bijkomende bodemstalen op 5 locaties genomen (Kapelstraat, 2 jeugdhuizen Broekdam-Noord, pleintje Vredelaan/Zegelaan, Polderstraat achter begraafplaats, Holsthumstraat pleintje);
  • Groenbuffer: aanplanting van groenbuffer tussen de ringdijk en Kruibeke centrum.

Informatievergaderingen 

Er werd een informatievergadering georganiseerd op 16 maart 2023. Daarin kwamen volgende zaken aan bod:

  • Feedback door het bedrijf zelf: Wat doet Umicore juist en welke maatregelen nemen of plannen ze om de mogelijke impact op de buurt te verminderen?
  • Het onderzoek ‘humane biomonitoring’ dat momenteel loopt bij jongeren (wetenschappelijk onderzoek naar zware metalen).
  • De acties vanuit het Lokaal Bestuur: bodemonderzoeken, luchtstalen, groenbuffers.
  • Is er een impact op onze gezondheid? Is er een verband tussen zware metalen en gezondheidsproblemen zoals kanker? Wat kunnen we zelf doen?

Je kan de presentatie hieronder raadplegen.

Voorafgaand aan de eigenlijke start van de studie werden ook twee informatievergaderingen voor het algemene publiek georganiseerd, dinsdag 25 oktober en woensdag 26 oktober 2022. De presentaties van deze infoavonden zijn raadpleegbaar op deze webpagina.

Onderzoeksteam en financiering

Het onderzoek wordt uitgevoerd door wetenschappers van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH) van de provincie Antwerpen, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), de Universiteit Hasselt en de Universiteit Antwerpen.

De opdrachtgevers van dit onderzoek, namelijk de Vlaamse overheid (minister Hilde Crevits via het Agentschap Zorg en Gezondheid en minister Zuhal Demir via het departement Omgeving en de Vlaamse Milieumaatschappij), de stad Antwerpen, de provincie Antwerpen en Umicore, financieren het onderzoek. 

De interactie tussen de onderzoekers en opdrachtgevers verloopt via een stuurgroep.

De resultaten van het hele onderzoek worden verwacht in het najaar van 2024.

Meer info:

Humane biomonitoring Hoboken - Provincie Antwerpen Hier vindt u ook de presentaties van de infoavonden en het projectplan. 

Aandachtsgebied Hoboken | Zorg en Gezondheid (zorg-en-gezondheid.be)

Bijlagen

  • Presentatie info avond 16 maart 2023 5,1 Mb pdf