Gezocht: 200 jongeren voor humane biomonitoring rond Umicore site Hoboken

Gepubliceerd op vrijdag 7 okt 2022 om 15:44
Reeds geruime tijd is er bij de omwonenden rond de Umicore site in Hoboken ongerustheid over de blootstelling aan metalen, en de effecten ervan op de gezondheid. Daarom start een humane-biomonitoringsonderzoek bij 200 jongeren van 14-15 jaar uit Hoboken, Hemiksem en Kruibeke.

De studie wordt uitgevoerd bij 200 jongeren uit Hoboken, Hemiksem of Kruibeke die wonen binnen een straal van 3 km rond de Umicore site.

In hun bloed of urine worden metalen (lood, cadmium en arseen) en roetdeeltjes gemeten. Een vergelijking met meetresultaten uit algemeen Vlaanderen en met toetsingswaarden zal ons meer leren over de ernst van de blootstelling. De resultaten worden op groepsniveau in verband gebracht met gezondheidsparameters, o.a. bloeddruk, schildklierhormonen, nierfunctie, merkers voor DNA-schade, gedrag, longfunctie, enz… Op die manier kunnen de onderzoekers de effecten van de blootstelling aan milieuvervuiling op het lichaam bestuderen.

Onderzoeksgebied en doelgroep

Op onderstaande kaart staan de 4 verschillende zones van het onderzoeksgebied afgetekend. Het grondgebied Kruibeke valt deels in zone 4 waarbij het concreet gaat om straten in volgende gebieden:

  • Kruibeke-Polder Oost en Zuid
  • Moortelstraat-Bazelstraat
  • Kruibeke-Dorp
  • Oude en Nieuwe Wijk

De studie wordt uitgevoerd bij 200 jongeren uit Hoboken, Hemiksem of Kruibeke die wonen binnen een straal van 3 km rond de Umicore site. In het schooljaar 2022-2023 zijn dit jongeren geboren in 2008; in het schooljaar 2023-2024 zijn dit jongeren geboren in 2009. 

Opgelet: Er werden informatief ook brieven verstuurd naar jongeren geboren in 2007. Dit was louter ter bekendmaking van de infoavonden. Deze jongeren zullen in deze fase van het onderzoek geen uitnodiging voor deelname aan de monitoring ontvangen. 

Timing van de studie

Eind januari 2023 werden 1489 brieven verstuurd naar alle jongeren die in aanmerking komen. We hopen op veel reacties. Bijna 1500 brieven lijkt misschien veel, maar het wil zeggen dat 1 op 7 van de jongeren moet deelnemen. 

De onderzoeken zelf zullen doorgaan in de loop van 2023. De resultaten worden verwacht in 2024.

Informatievergaderingen 

Er werd een informatievergadering georganiseerd op 16 maart 2023. Daarin kwamen volgende zaken aan bod:

  • Feedback door het bedrijf zelf: Wat doet Umicore juist en welke maatregelen nemen of plannen ze om de mogelijke impact op de buurt te verminderen?
  • Het onderzoek ‘humane biomonitoring’ dat momenteel loopt bij jongeren (wetenschappelijk onderzoek naar zware metalen).
  • De acties vanuit het Lokaal Bestuur: bodemonderzoeken, luchtstalen, groenbuffers.
  • Is er een impact op onze gezondheid? Is er een verband tussen zware metalen en gezondheidsproblemen zoals kanker? Wat kunnen we zelf doen?

Je kan de presentatie hieronder raadplegen.

Voorafgaand aan de eigenlijke start van de studie werden twee informatievergaderingen voor het algemene publiek georganiseerd, dinsdag 25 oktober en woensdag 26 oktober 2022. De presentaties van deze infoavonden zijn raadpleegbaar op deze webpagina.

Wat is humane biomonitoring?

Humane biomonitoring (HBM) staat voor ‘meten in de mens’. Aan de hand van metingen in o.a. bloed- en urinestalen kan de blootstelling van de mens aan chemische stoffen worden nagegaan en kan de relatie met gezondheidseffecten worden onderzocht. HBM meet vroegtijdige signalen (‘early warnings’), d.w.z. veranderingen in het lichaam nog voordat er sprake is van ziekte. De doelgroep van jongeren is uitermate geschikt omdat puberteit een gevoelige periode is, omdat jongeren de lokale blootstelling goed weerspiegelen (geen historische blootstelling) en omdat er nog geen vertekening is omwille van arbeidsblootstelling.

De resultaten van de HBM zeggen iets over de mate en de manier waarop omwonenden worden blootgesteld en over het gezondheidsrisico. Deze informatie zal vervolgens dienen om toekomstig omgevings- en gezondheidsbeleid voor de regio te ontwikkelen. Ook voor Umicore zal dit uitgebreide milieu-gezondheidsonderzoek meer wetenschappelijke informatie en inzichten verschaffen over de aanwezigheid van haar industriële activiteit in de omgeving.

Onderzoeksteam en financiering

Het onderzoek wordt uitgevoerd door wetenschappers van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH) van de provincie Antwerpen, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), de Universiteit Hasselt en de Universiteit Antwerpen.

De opdrachtgevers van dit onderzoek, namelijk de Vlaamse overheid (minister Hilde Crevits via het Agentschap Zorg en Gezondheid en minister Zuhal Demir via het departement Omgeving en de Vlaamse Milieumaatschappij), de stad Antwerpen, de provincie Antwerpen en Umicore, financieren het onderzoek. 

De interactie tussen de onderzoekers en opdrachtgevers verloopt via een stuurgroep.

Meer info:

Humane biomonitoring Hoboken - Provincie Antwerpen Hier vindt u ook de presentaties van de infoavonden en het projectplan. 

Aandachtsgebied Hoboken | Zorg en Gezondheid (zorg-en-gezondheid.be)

Bijlagen

  • Presentatie info avond 16 maart 2023 5,1 Mb pdf